Volg ons op Twitter:
Herfststijlloos: (Colchicum autumnale)
Inheems in noordeuropa tot in Noord Duitsland en Nederlands zuid Limburg.
Komen voor in weiden, in het voorjaar is slechts het giftige leerachtige blad zichtbaar, het vee zal er angstvallig omheen grazen. In het najaar komen de Crocus-achtige bloemen boven de grond. Na de bestuiving vormen zich ondergronds zgn. zaadkapsels die in het volgende voorjaar in de bladscheden naar boven komen.
Alle delen van de Colchicum bevatten het gif colchicine , de hoogste concentraties zitten in de rijpe zaden en de bol. Het gif is overigens geen reden om de plant niet te planten, vergiftigingen komen uiterst zelden voor.
De Colchicum is vooral bekend als Herfststijlloos, de bol die je droog, zonder grond of water in de vensterbank kunt leggen en dan toch uitkomt en prachtig bloeit. Na de bloei kunt u de bol in de tuin planten op een niet te droge plek uit de felle zon. Met de tijd zal de bol zich uitbreiden en vermeerderen op die plek.
Behaaglijke hagen
Hagen zijn er in soorten en maten, van de Zeeuwse hagen met meidoorn, veldesdoorn en rozen tot gevlochten hagen, boerenhagen uit het Maasheggenlandschap en zelfs hoge beuken sneeuwhagen in hoger gelegen gebieden. Een tussenvorm zijn de vriendelijke halfhoge hagen waarover je vanuit boerderij of huis op de weg en de omgeving kunt kijken. Dieren en mensen lopen niet zomaar uw terrein op en toch zit u niet afgesloten. Heel sociaal en praktisch dus.
Kiest u voor uw haag voor loofgewassen, dan kunt u ten eerste kiezen uit bladverliezend (’s winters kaal) of bladhoudend (’s winters groen blijvend). De beuk zit daar zo’n beetje tussenin, want die houdt ’s winters fraai goudbruin, dor blad vast tot het nieuwe blad in het voorjaar verschijnt. Verder kunt u kiezen uit groen of anders gekleurd blad en kan een haag ook nog ondoordringbaar zijn, al dan niet bloeien enz.. Een paar voorbeelden:
Veldesdoorn, Spaanse aak (Acer campestre) kan tegen schaduw, uit de Zeeuwse hagen. Haagbeuk (Carpinus betulus) lijkt sterk op beuk, maar houdt zijn blad korter vast. Gele kornoelje (Cornus mas) heeft kleine gele bloempjes in maart. Beuk (Fagus sylvatica) is er ook met donkerrood blad (F.s. ‘Purpurea Latifolia’). Struikganzerik (Potentilla fruticosa) bloeit van mei tot augustus.
Groenblijvend, snoeihoogte 50 cm à 2 m
Olijfwilg (Elaeagnus ebbingei), sterk, ongevoelig voor wind, uitstekend aan de kust. Liguster (Ligustrum vulgare) ‘Atrovirens’ is heel mooi, ‘Lodense’ groeit heel dicht (100 cm), L. japonicum ‘Green Century’ is heel frisgroen. Photinia fraseri ‘Red Robin’ heeft donkerrood blad en witte bloeipluimen. Portugese laurierkers (Prunus lusitanica) is fijner van blad en blijft lager dan de gewone laurierkers (P. laurocerasus). Vuurdoorn (Pyracantha-soorten en cultivars) zijn stekelig en hebben lang blijvende bessen). Gewone of scherpe hulst (Ilex aquifolium) vertoont langzame groei, scherpe stekels en kent manlijke en vrouwelijke planten. Palmboompje (Buxus) groeit langzaam (B. sempervirens is vooral geschikt voor lage haagjes). Ook mooi: schijnhulst (Osmanthus burkwoodii), struikkamperfoelie (Lonicera nitida ‘Maigrün’, 100 cm) en Japanse hulst (Ilex crenata) (iedere snoeihoogte).
Hanedoorn (Berberis julianae) (120 cm), de al genoemde vuurdoorn, Japanse bottelroos (Rosa rugosa) en hulst (Ilex) zij uitstekend als ondoordringbare haag.
Verzorging
Hoe vaak een haag per jaar geknipt moet worden, hangt voornamelijk af van de groeisnelheid en eventuele bloei en besdracht. Snoei na het inplanten op tweederde terug voor een goede vertakking. Daarna is knippen ieder jaar mogelijk vanaf mei, bij voorkeur rond de langste dag (21 juni) en niet later dan eind augustus. Geef in het voorjaar een goede basisbemesting.
De tuin in november
Een prima tijd om hagen, besheesters en rozen te planten. Plant kleurrijke winterbloeiers in de plantenbakken. Zet een ijsvrijhouder in de vijver om dichtvriezen te voorkomen. Mulch opbrengen (afgevallen blad kan ook, tussen struiken) en zware grond eventueel nu spitten.
Herfst
Vooralsnog kunnen we genieten van een weldadig, zacht najaar, langzaam maar zeker verkleuren de bladeren en treed het herfstseizoen iedere dag een beetje dichterbij.
In de tuin kunt u uw hart ophalen, zolang het weer lekker werkbaar is kan er veel gebeuren dat in het voorjaar tijd bespaart. uitgebloeide vaste planten die in het najaar en de winter geen enkele sierwaarde meer hebben kunnen afgeknipt worden, daarbij laten we natuurlijk de soorten die weliswaar afgestorven maar toch sierwaarde behouden in de winter met rust. Denk daarbij b.v. aan grassen en planten die markante stengels hebben die vooral met rijp of sneeuw een waar kunstwerkje kunnen vormen in de tuin.
Veel bladverliezende struiken en planten gaan nu de winterrust in, dwz de sapstroom komt bijna tot stilstand en er kan evt. verplant worden mits de plant niet al te lang vast heeft gestaan op 1 plek. Is dit wel het geval had u in de zomer/nazomer de struik al kunnen rondsteken zodat er in de warme grond kiemwortels konden ontstaan en er nu veiliger verplant kan worden.
Planten die sterke saptstromen hebben in het voorjaar en dan dus niet gesnoeid kunnen worden (denk aan esdoorn, berk en druiven) kunnen nu wel gesnoeid worden, u heeft de tijd tot aan het nieuwe jaar (1 januari) daarna moet u er weer vanaf blijven omdat dan het risico op bloeden weer toeneemt.
Denk bij het najaars onderhoud in uw tuin vooral aan het bodemleven, bladafval en afval van vaste planten zijn een ideale bron van (bodem)leven in uw tuin. Dit bodemleven verplaatst zich door de bovenste grondlagen waarin ook de meeste van uw planten zijn wortels heeft. Door de kleine gangetjes en de plantenresten die dat bodemleven naar beneden trekt ontstaat er een mooie toplaag waarin planten zeer goed kunnen wortelen, en gezonde sterke wortels resulteerd natuurlijk in gezonde sterke planten. Haal hierom niet alle blad en organisch afval altijd weg uit de tuin, het is vaak de basis voor mooie planten!