Volg ons op Twitter:
November, Gezellig buiten
In het late najaar, tijdens de winter en in het heel vroege voorjaar is een vrolijke, warme kleur buiten in de tuin, op het terras of balkon een ware verademing. Als daar ook nog een heerlijke geur bij komt, is het effect helemaal geweldig. Dat lukt met een aantal kleine heesters die het zelfs in plantenbakken op terras of balkon uitstekend doen.
Wat te doen in november?
Plant heesters nu om er de komende maanden steeds weer van te genieten. Uw zomerbloemen zijn uitgebloeid. Ruim de bakken waarin die groeiden niet op, maar maak ze schoon, bekleed ze van binnen met noppenfolie voor isolatie (drainagegaten vrijlaten), vul ze met verse potgrond en zet er uw winterkleurplanten in. In de volle grond van uw tuin doen ze het natuurlijk ook.
Soorten heesters
Over enkele bijzondere soorten heesters die doen wat we beloven. De heesters zorgen voor kleur en geur tijdens de wintermaanden. De eerste die we noemen is Skimmia japonica ‘Rubella’, een mannelijke cultivar van deze groenblijvende heester dat de hele winter door dikke trossen dieprode knoppen draagt die fraai afsteken tegen het leerachtige, warmgroene blad. Tijdens windstille winterdagen kunt u de zoete geur van deze Skimmia ruiken. Door strenge kou wordt de kleur nog dieper en krijgen ook de bladeren een rode rand.
Als deze Skimmia in maart/april open bloeit kan hij vrouwelijke Skimmia’s bestuiven. Zo’n vrouwelijk ras is bijv. Skimmia japonica ‘Nymans’ dat wit bloeit en daarna keiharde, felrode bessen vormt die heel lang aan de plant blijven omdat de vogels ze deze bessen niet lusten. Een andere, zeer bekende Skimmia japonica met bessen is ‘Veitchii’. De eveneens vrouwelijke cultivar ‘Kew White’ vormt witte bessen. De Skimmia japonica ‘Fragrant Cloud’ geurt extra sterk.
Bloemen en bessen
Skimmia reevesiana is een heester uit China dat maar 50 cm hoog wordt, maar deze soort is van nature tweeslachtig. Hij kan dus zichzelf bestuiven, waardoor iedere plant na de bloei (wit, in mei) bessen vormt. Die rijpen in de herfst en ze zijn donkerrood. Ook bij deze Skimmia blijven ze heel lang aan de struikjes. U kunt ze nu met hun kleurige bessen kopen.
In de natuur is nooit iets voor honderd procent geldig. Er zijn altijd uitzonderingen: zo komt het dat er van deze Skimmia toch een mannelijke cultivar bestaat, ‘Ruby King’ die dus geen bessen vormt, maar wel de hele winter mooie rode bloemknoppen toont.
Bergthee (Gaultheria procumbens) is een kleine, kruipende, wintergroene en bodembedekkende heester uit Noord-Amerika. Deze heester wordt niet hoger dan 15 cm en heeft leerachtig, glanzend, groen blad. Bergthee bloeit in juli-augustus met witte bloempjes (maar heel onopvallend) waarna kogelronde, rode bessen worden gevormd die ook bij deze soort lang aanblijven.
Verzorging
Al deze heesters doen het uitstekend op een licht beschaduwde plek. Maar wel in kalkarme grond. Normale potgrond is prima, heideplantengrond is beter. Snoei is eigenlijk nooit nodig, maar de kleurrijke takken met blad en knoppen of bessen worden wel heel graag in kerststukjes verwerkt.
Mooie combinaties
De genoemde heesters zijn erg fraai samen met andere, kleine, zure grond minnende planten zoals dwergconiferen, winterheide, maar ook een combinatie met een Helleborus-soort (bijv. de kerstroos, H. niger) is heel mooi.
Tuintips voor november:
- Zorg voor winterbescherming van uw gevoelige vaste planten (winterdek)
- Bij goed weer het gazon nog een laatste keer maaien
- Regentonnen, watercontainers e.d. leegmaken
- Sproeisystemen en buitenwaterleiding aftappen
- Reparaties in de tuin uitvoeren
- Bladverliezende bomen en heesters (ver)planten
- Bolgewassen planten
- Tuinmeubilair schoonmaken en opruimen
- Zorg voor strooizand tegen gladheid
Wintergroen met bessen
Aucuba japonica Variegata.
Kerstdecoraties maken? Even een rondje met de snoeischaar door de tuin en laat dan uw creatieve fantasie maar de vrije loop. Er is zoveel moois dat u nu gebruiken kunt. Ideaal is wintergroen blad met fleurige bessen. Als u dat al in soorten heeft staan, bent u een rijk mens. Maar voor al die mensen die dat nog niet hebben, geven we wat suggesties voor planten die juist in deze tijd ideaal zijn om te hebben. Alvast wat tips voor volgend jaar dus. Maar vindt u in pot gekweekte wintergroene tuinplanten die bessen dragen, dan kunt u die nu planten (behalve als het vriest) en er meteen van genieten. Want u hóeft geen kerststukjes te maken, de groene struiken met kleurrijke bessen zijn ook in de tuin schitterend.
Een lijstje groenblijvers met kleurrijke bessen die nu nog aan de struiken zitten
Echt, er is veel meer moois op dit gebied dan vaak wordt gedacht.
- De wintergroene zuurbessen Berberis candidula en B. darwinii met blauwe bessen. B. stenophylla heeft paarse bessen.
- Hulst: altijd vol rode bessen zitten Ilex aquifolium ‘J.C. van Tol’ en ‘Pyramidalis’. Deze zijn eenhuizig; u heeft dus geen vrouwelijke en een manlijke plant nodig om bessen te krijgen. Ilex aquifolium ‘Bacciflava’ vormt gele bessen. De kleine Ilex cornuta ‘Golden Gem’ heeft prachtig geel blad en zwarte bessen. Het blad is warm goudgeel bij Ilex aquifolium (rode bessen) en paars bij I. × altaclarensis ‘Hodginsii’ (rode bessen).
- Takken met zwarte bessen van de klimop (Hedera). Ze zitten er heel lang aan.
- De vingerplant (Fatsia japonica) wordt dankzij de zachte winters steeds vaker in de tuin gezet (dat gebeurde in België al veel langer). Er zitten nu dikke trossen zwarte bessen aan.
- Hij wordt vaak vergeten, maar een grijsgroen takje van de jeneverbes Juniperus chinensis ‘Keteleerii’ met prachtige grijs berijpte blauwe bessen staat absoluut niet verkeerd in een fraaie kerstschikking.
- De broodboom (Aucuba japonica) draagt aan vrouwelijke planten rode bessen. Er zijn ook bontbladige cultivars, zoals ‘Gold Dust’ en ‘Golden King’.
- Skimmia is er ook in soorten. Bij de manlijke Skimmia japonica ‘Rubella’ worden de bloemknopjes (het lijken wel bessen) in de winter rood, bij ‘Emerald King’ zijn ze lichtgroen. Heel bijzonder! Skimmia reevesiana heeft wel de hele winter lang echte rode bessen.
- Met wat geluk zitten er ook nog rode bessen aan de kruipende bergthee (Gaultheria procumbens) waarvan de blaadjes bij kneuzing naar kauwgom geuren.
- De mahoniestruik (Mahonia aquifolium) draagt tot diep in de winter witbedauwde, donkerblauwe bessen.
- En op een beschutte plek kunt u een aardbeiboom planten (Arbutus unedo) waarvan de vruchten in de winter tussen het leerachtige blad blijven hangen, terwijl de boom in december ook nog bloeit.
Tuintips voor december
Er is nu niet zoveel meer in de tuin te doen, tenzij u uw tuin wilt veranderen. Daarvoor is het nu (als het niet vriest) een ideale periode. De planten zijn in rust. Bladverliezende soorten kunt u probleemloos verplanten en nieuwe aanplanten. Maak gereedschappen en tuinmachines droog en schoon. Vet ze in (ook de houten stelen van gereedschappen; het voorkomt dat die uitdrogen en makkelijk breken). Laat slijpen wat scherp moet zijn. Zet een ijsvrijhouder in de vijver. Vissen nu helemaal niet meer voeren. U kunt ook al vormsnoei bij bomen toepassen.
Bron: PPH