Volg ons op Twitter:
Van Hoog tot Laag
Een tuin is van oorsprong een omheind stuk grond. Omheinen kan met muren, schuttingen en hekwerken, maar de mooiste en oudste manier is omheinen met een levende plantenhaag. Dat deden onze voorouders al in de prehistorie.
Nuttige hagen
Een veldje werd geruimd (zaaiklaar gemaakt) en in de randen liet men ondoordringbare (vaak stekelige) bomen en heesters dicht op elkaar groeien of men plantte die daar. Rond weiden voor rundvee gebeurde hetzelfde. Het vee kon er niet uit en grotere wilde dieren, zoals wolven en beren, kwamen er niet in. Ongetwijfeld heeft men toen ook genoten van bloeiende hagen en het vele leven (vogels, reptielen, amfibieën en kleine zoogdieren) dat zich in en om een haag vestigde. Al gauw werden hagen ook de apotheek voor hun bezitters, omdat veel haagplanten geneeskrachtige stoffen bevatten en er nog veel meer geneeskrachtige planten tussen en onder opschieten. De boerinnen van vroeger wisten daar alles van. En de vroegere boeren gebruikten takken en stammen uit de hagen als ‘geriefhout’ in hun bedrijf: voor het (in de lange winters) maken van gereedschappen, houtsnijwerk, het opknappen van huis en schuren en uiteraard als brandhout.
Oude hagen
Uit de middeleeuwen is uit sommige streken nog de regel bekend dat de (vaak meidoorn)hagen zo hoog moesten worden gesnoeid dat een man te paard er overheen kon kijken. Zo kon de landeigenaar zien wat zijn ‘horigen’ op de velden uitspookten. Knotbomen ontstonden door snoei (voor een periodieke oogst van stevige takken) boven de vraathoogte van het vee. Hoge hagen dien(d)en als wind- en in sommige streken ook als sneeuwkering. Lage haagjes van Buxus weerden konijnen uit beplante perken (dat wisten de oude Romeinen al). Prachtige, ambachtelijke technieken en speciaal gereedschap (o.a. een hiep, een soort bijltje) werden ontwikkeld om (de hier en daar nog steeds bestaande of nieuw gemaakte) vlechtheggen te maken. Beroemd zijn ook de zogenaamde Zeeuwse hagen met meidoorn, sleedoorn, wilde rozen enz. Een haag kan ‘los’ zijn (breed en versprongen geplant, vaak uitbundig bloeiend) of strak en architectonisch worden geschoren. Aan u de keus!
Prachtige hagen maken
Dat kan met heel veel goed snoeibare soorten bomen en heesters. We noemen er enkele: haagbeuk (Carpinus betulus) groeit dicht met sterke takken, maar verliest ’s winters zijn beukachtige blad. De beuk (Fagus sylvatica, met groen of rood blad) houdt dat blad prachtig goudbruin verkleurd, de hele winter aan tot het nieuwe blad verschijnt. De veldesdoorn of Spaanse aak (Acer campestre) met zijn handvormig gelobde blad is net zoals de vorige soorten ook geschikt voor hoge hagen en doet het goed in de schaduw (prachtige gele herfstkleur!). Buxus is er in veel soorten. Voor lage haagjes zijn cultivars van de soort B. sempervirens en dan vooral ‘ Suffruticosa’ het best geschikt. De venijnboom (Taxus) is een conifeer die zich strak laat snoeien. Er zijn soorten (T. baccata, T. × media) en cultivars voor hoge tot lage taxushagen.
Andere hagen
Levensbomen (Thuja) zijn prachtige haagconiferen met geschubd blad en verkrijgbaar in tal van loofkleuren: geel, groen, grijs enz. Hemlock- of scheerlingsdennen (Tsuga) zijn minder bekend als haagplant, maar diverse cultivars van deze coniferen met hun hangende toppen (‘Greenwood Lake’) lenen zich daar prima voor.
× Cupressocyparis leylandii is de bekende snel groeiende leyland-cipres. Olijfwilgen, o.a. de groenblijvende Elaeagnus × ebbingei, bloeien heerlijk geurig (deze soort wit in oktober-november) en ze kunnen uitstekend tegen zoute zeelucht. De vuurdoorn (Pyracantha) is ook groenblijvend, zeer stekelig, met witte bloemen en daarna massa’s (meestal oranje) bessen. De liguster (Ligustrum) kent iedereen als groenblijvende haagplant, maar veel minder bekend zijn bijv. de geelbladige (L. ovalifolium ‘Aureum’) en witbonte (‘Argenteum’) cultivars. De Laurierkers (Prunus laurocerasus ‘Caucasica’) kan uiteindelijk wel zo’n 3 m hoog worden, blijft de hele winter groen en bloeit in april- mei met witte, rechtopstaande bloempluimen.
Hagen planten
Voor de meeste soorten haagheesters kunt u bij jonge aanplant uitgaan van 5 planten per strekkende meter. Hoe kleiner de soort, des te meer planten. Bij Buxus kan dat oplopen tot 8 à 10 planten per strekkende meter. September is een goede periode om (met kluit geleverde) hagen te planten. Snoei loofsoorten direct na het planten (voor goede uitgroei), coniferen niet. Na het inplanten de eerste paar weken extra water geven.
Tuintips voor september
Uw tuinplanten nu niet meer mesten; ze moeten afharden voor de winter. Uitgebloeide zomerbloeiers verwijderen. Maak de vrijgekomen potten en bakken (met verse potgrond) klaar voor een leuke herfst- en winterbeplanting. Blijf maaien. Gevoelige kuipplanten al binnenzetten. Met kluit geleverde bomen, heesters en coniferen planten. Buxusranden vernieuwen. Ranken van klimplanten aanbinden/invlechten. Laatste keer hagen knippen.
Bron: PPH
Bezoekersvraag: Coniferenhaag en Annabelle combineren, kan dat?
Vraag:
Een vraag: wij hebben onze tuin een aantal meters omzoomd met een hoge conifeerhaag. Tussen deze haag en het terras hebben we een border van ca 0,50 meter.
Deze strook willen wij herplanten, en mijn voorkeur gaat uit naar de hortensia Annabelle. De vraag is: verdragen deze struiken en heesters elkaar?
Kunnen wij deze combinatie planten, of gaat de conifeerhaag hier schade van oplopen?
Alvast dank voor uw antwoord!
Met vriendelijke groet,
Lia Tromp
Antwoord:
Beste Lia,
Coniferen en Hortensia’s kunnen elkaar wel verdragen, ze ‘bijten’ elkaar zeker niet maar:
50 cm is te smal voor een rij Annabelle’s, de omvang van deze planten is behoorlijk groot, ook al snoei je ze ieder jaar.
Nog een nadeel is dat de coniferen haag veel vocht wegneemt direct langs de haag waardoor het behoorlijk droog kan zijn. Een hortensia heeft redelijk veel vocht nodig en zal zo heel vaak gesproeid moeten worden.
Het laatste probleem is dat de Annabelle met zijn flinke omvang en groot blad het licht wegneemt voor de haag en deze zal bruin worden direct achter de hortensia’s. Een conifeer die eenmaal bruin/kaal is geworden loopt niet meer uit, en dat is een probleem in de winter als de Annabelle kaal is.
Conclusie is dat ik het niet aanraad om de 50 cm. border te beplanten met Annabelle’s.
Als de border in de zon ligt is Lavendel misschien een keuze? In de schaduw kan je denken aan lage Rhododendron’s of Azalea’s
Succes, Marcel.
Coniferenhaag hoe wat waar en wanneer, snoeien, voeden en planten
Taxus baccata
Planten van Coniferen/Taxus:
Meest gestelde vraag: hoeveel moet/mag ik er plaatsen pe meter? dit is natuurlijk afhankelijk van de maat van de aangeschafte planten. Er zijn twee manieren om er achter te komen, zet een vijftal aangeschafte planten op een rijtje, laat de planten elkaar net aanraken. Dit is de afstand die goed is om te planten, meet vervolgens de afstand die er is uitgezet en doe het sommetje.
Natuurlijk mogen de planten iets verder uit elkaar (wat geld bespaard bij aanschaf) óf iets meer tegen elkaar aan (wat meer direct een dichtere haag opleverd)
Voeding:
Om te beginnen gooi NOOIT meststoffen in een plantgat, maakt niet uit wat u plant en of de buurman dat al jaren doet. Neem gewoon geen risico op verbranding van de wortels.
Wilt u persé voeding dicht bij de wortels geven dek deze dan eerst af met een laagje grond voordat u de plant(en) in het plantgat plaatst. Niet alle meststoffen geven verbranding aan de wortels, maar liever ‘safe than sorry’ zeg ik altijd maar.
Gebruik voor een coniferenhaag een goede coniferenmest of evt. een specifieke ‘haag’mest, u kunt direct na het planten de meststof aan de voet van de haag verdelen en daarna goed aanwateren met de tuinslang.
Snoeien/Scheren:
Voor de meeste coniferen is het meest ideale plan om twee maal per jaar te scheren, naar mijn mening is JUNI tijdens de groei een goede maand, en daarna weer in AUGUSTUS/SEPTEMBER. In deze laatste maande geeft een conifeer nl. een zgn. ‘Nagroei’ na deze laatste scheerbeurt zal hij nog een mooie frisse uitloop geven zodat de haag er in de winter ook mooi uit ziet. Denk er wel goed aan om de basis van de haag altijd iets breder te laten dan de top zodat de dwarsdoorsnede van de haag dus naar boven toe iets taps toeloopt. Dit is belangrijk in de winter met sneeuwval, de haag valt dan niet zomaar uiteen als we op een flinke sneeuwdeken worden getrakteerd zoals de afgelopen twee winters.
Ten Slotte:
Hieronder vindt u een filmpje dat laats zien hoe een coniferenhaag zou moeten scheren. Succes!
Coniferen
Veel verkocht als haagconifeer is de groep van de Thuja’s oftewel de levensboom, verkrijgbaar in verschillende tinten groen is deze groep een mooie oplossing voor het verkrijgen van privacy in uw tuin.
Wanneer u een haag gaat planten gelden er een paar regels, allereerst moet u weten of u de haag zelf gaat zetten of samen met uw buren. Samen een haag plaatsen is natuurlijk de mooiste oplossing, u kunt de kosten delen, en de haag kan precies op de scheidingslijn van de tuin geplaatst worden hetgeen natuurlijk ruimte verlies beperkt. Wanneer u de haag zelf plant is het verstandig om zo’n 20 25 cm uit de scheidslijn te blijven om zo eventuele discussies te voorkomen. Mocht het zo zijn dat uw buren bijvoorbeeld al een schutting geplaatst hebben kunt u de toekomstige haag zonder problemen “tegen” de schutting plaatsen. U moet er wel rekening mee houden dat de schutting geen licht doorlaat, en de coniferenhaag tegen de schutting geheel bruin zal verkleuren, dit is een natuurlijke reactie en kan absoluut geen kwaad, waar geen licht komt zal een conifeer nu eenmaal bruin verkleuren net zoals dit binnen in de plant ook voorkomt. Aan de buitenzijde is de plant echter mooi groen en zult u er niets van merken.
Thuja plicata Atrovirens
- Voor alle coniferen soorten geldt dat snoeien belangrijk is voor de ontwikkeling van de plant. Om een mooie strakke gevulde plant te krijgen is het noodzakelijk om de conifeer (haag of solitair) minimaal 1x en liever 2x per jaar te snoeien. Buiten een mooiere plant krijgt u dan ook wat grip op het uitgroeien van de plant. Een haag kunt u op deze manier bijhouden en deze zal niet veel breder hoeven worden dan 40/50 cm. het is wel zaak dat u regelmatig snoeit, als een conifeer eenmaal breed is geworden is het vrijwel niet meer mogelijk het terug te brengen in omvang omdat u dan tot het bruine binnenste gedeelte van de plant gaat snoeien, en dit bruine kale gedeelte zal nimmer meer uitlopen en mooi groen worden. De enige uitzondering op deze regel zijn de verschillende soorten Taxus.
Wanneer u uw coniferen 1x per jaar wilt snoeien kunt u dit het beste rond begin augustus doen. (nooit met zeer zonnig en heet weer om verbranding te voorkomen) Een conifeer heeft in augustus september een tweede groeiperiode, en de haag zal met een fris uiterlijk de winter en het voorjaar in gaan.
Twee maal per jaar snoeien is in principe nog beter, en dient te geschiedden vlak na de eerste groei (de maand juni) en vlak voor de tweede groeiperiode (rond begin augustus) op deze manier kweekt u een mooie vaste gezonde conifeer.
Bemesten is natuurlijk ook een belangrijk onderdeel van het onderhoud, feitelijk geldt hiervoor hetzelfde als bij het snoeien, het kan 1x per jaar (in april) en liefst doet u dit 2x per jaar nl. in april, en direct na de tweede snoeibeurt in augustus. Gebruik hiervoor altijd een coniferenmest, Ecostyle heeft een prima meststof die 100 % natuurlijk is “Coniferen AZ” deze meststof wordt snel opgenomen en bevat het voor een conifeer belangrijke sporenelement Magnesium. Magnesium is onmisbaar voor het mooi groen kleuren van coniferen, er is maar heel weinig nodig, maar alle coniferen-speciaal meststoffen bevatten dit in de juiste verhouding.
Tot slot nog een tip voor het planten, snij altijd het jute gaaslapje om de kluit van de conifeer los bij het planten, het hoeft niet geheel verwijderd te worden, maar de knopen dienen los te zijn om insnijden na verloop van een aantal jaren te voorkomen, verder moet u een ruim plantgat maken dat u eventueel aanvult met goede plant of zgn. “startaarde”. na het planten goed aangieten zodat de grond goed vast om de wortels komt te zitten (hoe nat of droog het ook is…) Als u uw coniferen plant in het voorjaar / begin zomer is het natuurlijk zaak om de planten goed in de gaten te houden in drogere perioden, bij planten in het najaar is dit van minder belang.
Veel plezier van uw coniferen, ook wel het groene skelet van uw tuin genoemd!