Volg ons op Twitter:
Herfst Bloeiers
Herfstbloeiende planten kleuren van nature naar het lage licht: krachtig en warm, verzadigd, soms sereen. De herfstbloeiers onder de vaste planten zijn opvallend vaak hoog. Hun groeitijd is langer en daardoor valt hun bloeitijd later.
Veel planten die de zomerse border kleurden, hebben hun best al gedaan. Het is oogsttijd in de natuur. De cyclus wordt voltooid. Langzaam begint de voorbereiding op de rust die winter heet. Maar juist in deze overgangsperiode zijn prachtig bloeiende planten uiterst welkom. We laten er een aantal de revue passeren.
- Hoge herfstasters
- Andere, prachtige herfstbloeiers
- Verzorging
- Tuintips voor September
Nog laat in het jaar nectar snoepen bij de hoge herfstasters
Vlinders (Atalanta’s) en bijen bezoeken graag twee soorten herfstasters: de ruwbladige Aster novae-angliae en de gladbladige Aster novi-belgii. De vele variëteiten van de eerste soort vormen sterke, houtachtige stengels (tussen de 1,5 en 2 m hoog!) die geen steun nodig hebben. Ze woekeren niet en ze hebben weinig last van meeldauw. Bekende vanaf september bloeiende variëteiten zijn bijv. ‘Andenken an Alma Pötschke’ (karmijnrood), ‘Purple Dome’ (paars), ‘Barr’s Pink’ (roze) en ‘Herbstschnee’ (wit). De variëteiten van Aster novi-belgii groeien uit een kruipende wortelstok, ze blijven wat lager (75-150 cm) en vragen soms wat steun. Bij deze groep zijn met name de blauwe bloeiers uitzonderlijk mooi. Voorbeelden: ‘Blue Bouquet’ (slechts 75 cm hoog!), ‘Plenty’ (lavendelblauw), ‘Eventide’ (grote blauwe, halfgevulde bloemen). Er zijn ook prachtige wit, roze, rood en paars bloeiende vormen. Maar er zijn meer herfstbloeiende asters, bijv. de wit bloeiende sluieraster (Aster ericoides) die in september-oktober geweldige pluimenwolken kleine bloemen vormt (1 m hoog). Goede variëteiten: ‘Golden Spray’ (geel), ‘Erlkönig’ (violet) en ‘Pink Cloud’ (roze). Ook roze en overvloedig bloeit de hoge (120-150 cm) hybride-herfstaster ‘Pink Spray’.
Andere, prachtige herfstbloeiers
Het zijn er zo veel dat we maar een greep doen: Japanse en herfstanemonen (Anemone hybrida en Anemone hupehensis). De roze bloeiende ‘Königin Charlotte’ kan wel 150 cm hoog worden. ‘Honorine Jobert’ bloeit zuiver wit met gele meeldraden; de Hupehensis-variëteit ‘Prinz Heinrich’ warm wijnrood. Prachtplanten zijn het! Vergeet ook de monnikskappen niet. De tot wel 2 m hoge Aconitum carmichaelii ‘Barker’s Variety’ bloeit pas in oktober volop (violetblauw). Vanaf augustus bloeit de vaste-plantzonnebloem Helianthus decapetalus ‘Capenoch Star’ met citroengele bloemen (175 cm hoog). Een echte laatbloeier is ook de zilverkaars Cimicifuga simplex ‘White Pearl’ (150 cm). Pampagras (Cortaderia) en prachtriet (Miscanthus sinensis) dragen nu hun rijke pluimen. Ook de armeluisorchidee Tricyrtis formosana bloeit volop. Bij sommige vaste planten zorgen niet de bloemen, maar bessen nu voor kleur, bij Actaea rubra (50 cm) zijn ze bloedrood.
Verzorging
Vaste planten (meerjarige kruidachtige planten) zijn gemakkelijk te verzorgen. Laat ze rustig afsterven. Schoon de straks afgestorven stengel- en bladermassa pas in het voorjaar op. Het geeft de overlevende wortels winterbescherming. Zorg alleen dat groenblijvende soorten niet worden afgedekt. Geef in het voorjaar een goede organische basisbemesting.
Tuintips voor September
Niet meer mesten, de planten moeten afharden. Lelies nu (ver)planten. Uitgebloeide balkon- en perkplanten weghalen. Van allerlei planten kunt u nu zaden oogsten. Breng een verse mulchlaag aan. Gazon niet meer mesten. Ranken van klimplanten aanbinden. Groenblijvende heesters en bomen nu planten. Hagen dit jaar voor de laatste maal knippen. Vijvervissen minder gaan voeren. De hazelnoten (en veel andere vruchten) zijn rijp!
Bron: PPH.nl / Colour your life
Onderhoud van uw tuin in September
Geef uw planten nu geen voeding meer. Ze moeten zich kunnen voorbereiden op de winter.
Fuchsia’s overhouden
Geef de planten deze maand nog een keer kalirijke/stikstofarme mest. Geef de planten twee weken voordat ze naar hun winterplek gaan, minder water. Vervolgens flink snoeien. Laat zo’n twintig centimeter van de takken over en haal ook al het blad eraf. Daarna kunnen ze naar hun overwinteringsplek (een koele ruimte waar de temperatuur zo’n. 5 °C moet zijn. In het licht zal zich weer blad vormen. Geef naar behoefte water en controleer regelmatig op aantastingen.
Wat te planten in September
Vaste planten nu planten
Als u nu vaste planten in de grond zet (in pot gekweekt kan dat overigens het hele jaar door) moet u weten hoe ze zich ontwikkelen om ze op de juiste onderlinge afstand te kunnen planten. Uniformiteit is er niet. Grond, standplaats, vocht en bezonning hebben grote invloed. Een vuistregel voor lage vaste planten is dat ze op 20 à 25 centimeter onderlinge afstand worden geplant. Er wordt bij die groep vaak uitgegaan van 11 planten per vierkante meter. Bij middelhoge is de plantafstand 35 à 40 cm en bij hoge soorten hangt het vooral van de groeivorm af. Groeien ze breed uit of vormen ze veel overhangend blad, geef ze dan minstens een vierkante meter ruimte per stuk.
Vaste planten delen
Vaste planten moeten na een bepaalde periode (vaak drie à vier jaar) worden opgerooid en gedeeld om jong te blijven en rijk te blijven bloeien. Bij soorten die heel vroeg in het jaar bloeien en verouderingsverschijnselen gaan vertonen, is het goed dat deze maand te doen. Dan hebben ze alle tijd om zich voor hun bloeiperiode te herstellen.
(Ver)planten van coniferen
September is een uitstekende maand om coniferen te planten. Ze kunnen dan nog voor de winter goed beworteld zijn en krijgen geen problemen met hun ‘ademhaling’ en vochtvoorziening. Hetzelfde geldt voor andere groenblijvende gewassen die met kluit worden geleverd. Schubconiferen zoals Thuja, Chamaecyparis, × Cupressocyparis leylandii geven over het algemeen minder problemen dan naaldconiferen (Picea, Pinus, Abies). De laatste hebben soms een verankerende penwortel die het verplanten bemoeilijkt. Koopt u nieuwe planten van de kweker dan hoeft u daar niet bang voor te zijn. De kweker zorgt voor een compacte kluitvorm.
De kluit
Wanneer u een boom wilt verplanten, kunt u als vuistregel aanhouden dat de kluit tien maal de doorsnee van de stam moet hebben.
Paeonia Maria Antoinette
Pioenen verplanten
Pioenen of pioenrozen gaan pas rijk bloeien nadat ze drie à vier jaar op dezelfde plek hebben gestaan. Als ze over voldoende voedsel kunnen beschikken, zullen ze daarna nog vele jaren rijk bloeien, maar er komt een moment dat de bloei minder wordt. Rooi de planten dan in september, verdeel de wortels in stukken en gebruik alleen de buitenste delen met elk meerdere ogen (scheuten) om opnieuw in te planten. Plant in voedzame, iets vochtige grond en op een zonnige plek. Plant de delen zo dat ze net enkele centimeters onder het grondoppervlak zitten.
Snoeien in September
Decoratieve zaaddozen
Bij vaste planten die mooie zaaddozen vormen, moet u de uitgebloeide stengels zeker niet afknippen. Laat ze dus bij soorten zoals Iris sibirica, I. foetidissima en Papaver oriëntale staan om van de winter van te genieten. Andere bloemzaden zijn weer een traktatie voor de tuinvogels.
Geef druiventrossen zon
Zorg dat de druiventrossen voldoende zon krijgen om te rijpen. Haal er wat blad boven weg. Snoei lange uitlopers ook alvast tot op een paar ‘ogen’ terug. Maar blijf zeker tien centimeter uit de buurt van druiventrossen, want gesnoeide ranken kunnen gemakkelijk zo ver indrogen.
Oleander snoeien
Het is het handigst om oleanders (Nerium oleander) flink te snoeien als ze de winterberging in gaan. Voordeel is dat zo veel ziekteverwekkers worden afgevoerd
Wat te doen in de tuin in September
We nemen al een beetje afscheid van de zomer. Toch is de tuin in deze tijd van het jaar nog prachtig, met bloeiende siergewassen en prachtige nazomerbloeiers als herfstaster, Sedum en herfstanemoon. Nu kunt u bovendien de vruchten plukken van de zorg die u heeft besteed aan fruitbomen. De sierappel hangt vol met vruchten, net als de lijsterbes en Hypericum. Nu kunt u ook druiven oogsten. Oogst de druiven met een stukje hout aan de trossteel. Als u de tros even bewaart, blijft de smaak beter. Er is dus genoeg te genieten in de nazomertuin.
Lekker nazomeren
Heeft u deze zomer ook zo genoten van uw bloeiende hortensia’s? U kunt er nog langer van genieten door wat bloemtakken af te snijden en ze te laten drogen. Zet ze in een vaas en geef ze eenmalig een bodempje water. De bloemen verdrogen dan vanzelf en vertonen een scala aan kleuren. Zo vormen ze een fraaie decoratie in uw huis en kunt u tegelijkertijd het zomergevoel nog even vasthouden.
Nog wensen?
Soms stuit u – in een tuin van vrienden, in een tijdschrift of een catalogus – zomaar op een plant die u graag in uw eigen tuin zou willen hebben. Noteer de namen van alle planten die u graag zou willen hebben op een plantenwenslijst zodat u – als u weer naar het tuincentrum gaat – gericht kunt kopen en thuiskomt met wat u graag wilt hebben. Zo bouwt u bovendien langzamerhand aan uw droomtuin.