Volg ons op Twitter:
Het is weer lente in de tuin!
Langzaam is de tuin uit zijn lange winterslaap ontwaakt. Overal schiet fris groen uit grond en takken en de tuin bloeit weer! Het tuinjaar begint met prachtige, vrolijke, felle en zuivere kleuren. En het ruikt zo lekker buiten! Dat komt door die heerlijke voorjaarszon die de grond opwarmt, de verse zuurstof uit het jonge, met volle teugen ademende blad, de zachte bloemengeuren.
De tuin leeft weer!
Insecten – de hommels als eerste – vliegen al druk van bloem naar bloem. Overal klinken blije, uitnodigende vogelgeluiden. Een heel nieuw tuinseizoen is begonnen. Bent u ook zo vol verwachting? Wordt het nog fijner in uw tuin dan vorig jaar? Moet u er nog veel aan doen of heeft u al een tuin waarin het vooral genieten is? Zo’n tuin waarin u alleen zo nu en dan een beetje hoeft bij te sturen om hem mooi te houden? Met de juiste beplanting kan dat. Daar is niet eens zo veel voor nodig.
Tips voor een prachtige en toch onderhoudsarme tuin
- Laat kale grond tussen struiken begroeien met bodembedekkers. Dat scheelt wiedwerk, want ze onderdrukken onkruid. Ze houden bovendien de grond beter vochtig en de grondtemperatuur gelijkmatiger.
- Houd rekening met wat de planten zelf willen. Dan blijven ze gezond en sterk.
- Kies planten waar u vaker in het jaar plezier van hebt: bijvoorbeeld struiken en bomen die prachtig bloeien, mooi blad hebben, mooie of lekkere vruchten geven en soms schitterende herfstkleuren vertonen.
- Zorg voor afwisseling in bloem- en bladkleuren, vormen en maten van planten.
Het uitzoeken van de mooiste en meest geschikte planten alleen al is een feest. In uw tuincentrum zal men u graag adviseren over de juiste plantenkeuzes voor uw tuinsituatie en wensen.
Tuindingen om nu te doen
- Haal afgestorven blad en stengels weg bij vaste planten.
- Geef uw planten een lekkere organische basisbemesting.
- U kunt in maart nog prima vruchtbomen planten. Dat geldt trouwens voor alle bladverliezende bomen en struiken die met ‘kale wortels’ of ingegaasde kluit worden geleverd. In pot gekweekte planten kunt u het hele jaar door planten.
- Maart is trouwens ook rozen planttijd.
- Groenblijvende heesters en coniferen kunt u het beste eind april, begin mei planten.
- Clematis die in de zomer en herfst bloeit kan in maart stevig worden teruggeknipt.
- Controleer of de klimplanten nog goed aan hun klimsteunen vastzitten en of die klimsteunen nog stevig genoeg zijn.
- Struikrozen snoeien. Van oudsher gebeurt dat tussen 1 maart en 1 april. Struikrozen tot op 10 à15 cmboven de grond afknippen. Ook klimrozen kunnen worden uitgedund. Alle te dunne, zieke en verkeerd groeiende takken helemaal wegnemen.
- Ook zomerbloeiende heesters kunt u nu snoeien. – Nestkastjes schoonmaken en ophangen.
- Het gras begint al flink te groeien. Dat wordt weer maaien! Kale plekken inzaaien of bezoden kan ook weer. Geef het gras ook een goede bemesting. Eventueel zelfs eerst verticuteren.
- Controleer uw kuipplanten in de winteropslag op ziekten en plagen. Bestrijd die zo nodig. Uw kuipplanten eventueel ook nog snoeien. Ze lopen nu vaak al uit, maar ze mogen pas na half mei naar buiten. Dus pas als er geen kans op nachtvorst meer is.
Kleine planten om te hebben die nu prachtig bloeien
Een hele serie planten is nu heel mooi in de tuin, maar ook leuk in potten en bakken op het terras of balkon. Denk aan anemoontjes, vergeet-me-nieten, blauwkussen of randbloemen (Aubrieta), scheefkelk (Iberis), de winterheide bloeit ook nog, maagdenpalm (Vinca), viooltjes, muurbloemen, Primula’s, wildemanskruid (Pulsatilla) en heel veel bol- en knolbloeiers zoals narcissen, blauwe druifjes, hyacinten, kleine irissen, tulpen. Geniet ervan. Heeft u ze nog niet in de tuin of op uw balkon? Koop ze dan nu bloeiend in pot! U hoeft ze zeker niet te missen.
TIP
U kunt vanaf maart allerlei eenjarige planten, groentesoorten en kruiden voorzaaien in potten en bakjes onder plastic of glas en in huis. Veel van die soorten kunt u straks prima tussen de sierplanten verder opkweken. Mooi en lekker!
TIP
Geen hagen snoeien zolang de vogels erin kunnen broeden! Doe dat ervoor (maart) of erna (juni).
Even heel praktisch
Zelfs tijdens lage temperaturen groeien algen en wieren al. Die vormen een gevaarlijk gladde, groene aanslag op vochtige plekken, zoals terrastegels en -stenen, schuttingen en trapjes. Haal die laag weg. Er zijn chemische middelen tegen, maar flink schrobben met water en zand of een hogedrukspuit werken ook prima. Het wordt er niet alleen weer mooi door, maar u voorkomt er misschien ook ongelukken mee.
Uw vijver
Een vijver komt in april weer langzaam tot leven. In maart kunt u dus nog prima een nieuwe vijver aanleggen. Dan ligt het volle vijverseizoen nog voor u. In april kunt u een bestaande vijver weer klaarmaken voor het nieuwe seizoen. Schoon de afgestorven plantendelen op. Plant en verplant. Maak zo nodig de hele vijverbodem schoon. Bewaar de dieren die uit de vijver komen (en de planten die u wilt bewaren) dan tijdelijk in emmers en teilen die u met het vijverwater vult. Zet ook de pomp weer in het water en maak de (bio)filterinstallatie schoon. Half mei kunt u ook vorstgevoelige vijverplanten zoals waterhyacinten en lotus in de vijver brengen. Als het vijverwater langzaam warmer wordt, mag u ook de vissen weer voorzichtig gaan voeren.
BRON: PPH/Colour Your Life
November, Gezellig buiten
In het late najaar, tijdens de winter en in het heel vroege voorjaar is een vrolijke, warme kleur buiten in de tuin, op het terras of balkon een ware verademing. Als daar ook nog een heerlijke geur bij komt, is het effect helemaal geweldig. Dat lukt met een aantal kleine heesters die het zelfs in plantenbakken op terras of balkon uitstekend doen.
Wat te doen in november?
Plant heesters nu om er de komende maanden steeds weer van te genieten. Uw zomerbloemen zijn uitgebloeid. Ruim de bakken waarin die groeiden niet op, maar maak ze schoon, bekleed ze van binnen met noppenfolie voor isolatie (drainagegaten vrijlaten), vul ze met verse potgrond en zet er uw winterkleurplanten in. In de volle grond van uw tuin doen ze het natuurlijk ook.
Soorten heesters
Over enkele bijzondere soorten heesters die doen wat we beloven. De heesters zorgen voor kleur en geur tijdens de wintermaanden. De eerste die we noemen is Skimmia japonica ‘Rubella’, een mannelijke cultivar van deze groenblijvende heester dat de hele winter door dikke trossen dieprode knoppen draagt die fraai afsteken tegen het leerachtige, warmgroene blad. Tijdens windstille winterdagen kunt u de zoete geur van deze Skimmia ruiken. Door strenge kou wordt de kleur nog dieper en krijgen ook de bladeren een rode rand.
Als deze Skimmia in maart/april open bloeit kan hij vrouwelijke Skimmia’s bestuiven. Zo’n vrouwelijk ras is bijv. Skimmia japonica ‘Nymans’ dat wit bloeit en daarna keiharde, felrode bessen vormt die heel lang aan de plant blijven omdat de vogels ze deze bessen niet lusten. Een andere, zeer bekende Skimmia japonica met bessen is ‘Veitchii’. De eveneens vrouwelijke cultivar ‘Kew White’ vormt witte bessen. De Skimmia japonica ‘Fragrant Cloud’ geurt extra sterk.
Bloemen en bessen
Skimmia reevesiana is een heester uit China dat maar 50 cm hoog wordt, maar deze soort is van nature tweeslachtig. Hij kan dus zichzelf bestuiven, waardoor iedere plant na de bloei (wit, in mei) bessen vormt. Die rijpen in de herfst en ze zijn donkerrood. Ook bij deze Skimmia blijven ze heel lang aan de struikjes. U kunt ze nu met hun kleurige bessen kopen.
In de natuur is nooit iets voor honderd procent geldig. Er zijn altijd uitzonderingen: zo komt het dat er van deze Skimmia toch een mannelijke cultivar bestaat, ‘Ruby King’ die dus geen bessen vormt, maar wel de hele winter mooie rode bloemknoppen toont.
Bergthee (Gaultheria procumbens) is een kleine, kruipende, wintergroene en bodembedekkende heester uit Noord-Amerika. Deze heester wordt niet hoger dan 15 cm en heeft leerachtig, glanzend, groen blad. Bergthee bloeit in juli-augustus met witte bloempjes (maar heel onopvallend) waarna kogelronde, rode bessen worden gevormd die ook bij deze soort lang aanblijven.
Verzorging
Al deze heesters doen het uitstekend op een licht beschaduwde plek. Maar wel in kalkarme grond. Normale potgrond is prima, heideplantengrond is beter. Snoei is eigenlijk nooit nodig, maar de kleurrijke takken met blad en knoppen of bessen worden wel heel graag in kerststukjes verwerkt.
Mooie combinaties
De genoemde heesters zijn erg fraai samen met andere, kleine, zure grond minnende planten zoals dwergconiferen, winterheide, maar ook een combinatie met een Helleborus-soort (bijv. de kerstroos, H. niger) is heel mooi.
Tuintips voor november:
- Zorg voor winterbescherming van uw gevoelige vaste planten (winterdek)
- Bij goed weer het gazon nog een laatste keer maaien
- Regentonnen, watercontainers e.d. leegmaken
- Sproeisystemen en buitenwaterleiding aftappen
- Reparaties in de tuin uitvoeren
- Bladverliezende bomen en heesters (ver)planten
- Bolgewassen planten
- Tuinmeubilair schoonmaken en opruimen
- Zorg voor strooizand tegen gladheid
Najaars / Winterbeurt voor de tuin… wat en hoe?
Veel tuinen krijgen in het najaar een zgn. winter of najaarsbeurt, wat houdt dat in? en waar moet ik op letten als ik dat zelf wil doen.
Als de tuin een beetje netjes de winter in moet gaan, en u in het voorjaar alvast een voorsprong wilt nemen op het onvermijdelijke onderhoud van uw tuin kan een Najaars/Winterbeurt veel nut hebben. Immers alles wat u nu doet hoeft in het voorjaar niet, of is stukken gemakkelijker.
Snoeien:
Snoeien tijdens een winterbeurt is onvermijdelijk, afstervende vaste kruidachtige planten kunnen worden afgezet tot 10/15 cm. Lavendel, Grassen en Groenblijvende vaste planten zijn uiteraard een uitzondering.
Belangrijk om de vaste planten niet tot op de grond af te knippen, sommige soorten met holle stengels kunnen zo vollopen met regenwater in het najaar, en krijgen het daardoor met vorst veel harder te verduren. als u een stukje stengel van 10/15 cm. laat staan kan dat inrotten en dicht zo de opening.
Rozen die uitgebloeid zijn mogen alvast een stuk terug geknipt worden (tot zo’n 20 cm.) zodat de voorjaarssnoei gemakkelijker wordt en het perk er beter uitziet. Ook kunt u hierna makkelijker uw organische bemesting toedienen tussen de rozen.
Met organische bemesting bedoel ik alleen puur gedroogde koemest (of verse koemest met stro). Koemest verbeterd de structuur van de grond en stimuleert het bodemleven, veel voeding zit er niet in maar dat is in het najaar ook niet nodig de planten gaan immers de rustperiode in en groeien niet meer. Vergeet niet in het voorjaar een goede mest te geven waar wél voldoende voeding in zit!
Vroeg in het najaar (Augustus September) kunt u de coniferen / taxus haag nog een keer scheren. Het kan nog groeizaam weer zijn en dan loopt de haag nog een klein beetje uit voordat het winter wordt. Hierdoor ziet hij er perfect uit.
Wanneer u twijfelt welke planten wél en welke juist niet gesnoeid mogen worden in het najaar is er een klein praktisch ezelsbruggetje.
Snoei in de struik een tak weg, bekijk de tak goed en let vooral op de kern van snoeiwond. Is de kern groot en erg zacht óf hol wacht dan met snoeien tot het voorjaar (voorbeeld: de Hortensia)
Planten met een zachte of holle kern zijn gevoeliger voor de winter als ze in het najaar worden gesnoeid dus deze laten we met rust. Een massieve en/of kleine kern geeft aan dat er voor de winter gesnoeid mag worden.
Veel groenblijvende planten kunnen baat hebben bij wat najaarssnoei, omdat deze planten hun blad in de winter houden kunnen zij water verdampen terwijl de grond bevroren kan zijn, hierdoor kunnen deze planten verdrogen. Door in het najaar wat blad weg te snoeien wordt de verdamping minder en ook dat telt natuurlijk. Voorbeelden: Laurier, Olijf, Camelia (let wel op de bloemknoppen, die wil je bewaren!)
Bomen die te groot worden kunnen in het najaar zodra het blad valt veilig gesnoeid worden, Ná de kerst moet u gaan opletten welke boom u gaat snoeien b.v. de berk kan bij snoei na de kerst al gaan bloeden en dat geldt b.v. ook voor Acer soorten. Als u twijfelt vraag dan altijd eerst een deskundige! zij weten precies welke bomen en struiken kunnen gaan bloeden. Alle heesters en bomen die gevoelig zijn voor bloeden kunt u veilig snoeien tussen september en eind december, én zodra zij weer vol in het blad zitten in de zomermaanden.
De Bodem in het Najaar:
De bodem is heel belangrijk, ook tijdens de najaarsbeurt. Ga niet in de tuin aan de gang als het te nat is, u stamt de structuur van de bodem dan gemakkelijk kapot en dat herstel je niet zomaar. Ieder afgevallen blaadje wegruimen is heel netjes, maar laat ook wat over voor het bodemleven, wormen trekken stukje bij beetje blaadjes de grond in en deze worden omgezet in de beste gratis humus die er is. Als er groenresten op de grond liggen zal er bodemleven zijn in de vorm van bacteriën, wormen insecten etc. dit bodemleven houdt de grond luchtig en geven in ruil humus aan de bovenlaag!
Na het snoei- en ruimwerk kunt u de bodem wat helpen door met een riek of steekschop de bovenlaag te bewerken. U werkt organisch materiaal zoals blad en resten van vaste planten door de grond. Zolang ze niet te grof zijn gaat dat prima en zullen ze snel verteerd en openomen worden. Is de grond arm aan humus kunt u natuurlijk extra Compost, tuinturf of turfmolm uitstrooien en ook onderwerken al dan niet gemengd met zand om de doorlatendheid van de bodemlaag extra te verbeteren.
De Vijver:
Ook de vijver heeft aandacht nodig voor de winter. Om de vijver helder te houden is het belangrijk om hier juist alle groenafval van afstervende planten goed te verwijderen. Grote hoeveelheden plantresten die naar beneden zinken, veroorzaken een pakket modder en geven veel extra voeding af aan het water die in het voorjaar uitgroei van flinke hoeveelheden draadwier en algen kan veroorzaken.
Verder kan de UV filter worden uitgeschakeld, schoongemaakt en opgeborgen worden tot het voorjaar. Als de lamp het hele seizoen heeft gebrand (ongeveer 5000 uur) kunt u vast een nieuwe UVC lamp aanschaffen zodat u in het voorjaar direct de filter weer kunt aansluiten en gaan gebruiken. Het gebruik van de UV filter in de winter is niet nodig, de watertemperatuur loopt dusdanig terug dat algen en wieren niet meer groeien en dus ook niet bestreden hoeven te worden.
Het Gazon:
Het gazon blijft u maaien totdat de groei stopt (oktober/november) stel wel de maaier wat hoger af! Hark het gazon goed af zodat er geen pakket afgevallen blad achterblijft die de hele winter blijft liggen. Geef in Augustus/September nog wat mest zodat het gazon sterk en fris de winter in gaat. Evt. afstrooien en inharken van zand zorgt ook in het gazon voor een betere doorlatendheid wat een betere uitgroei in het voorjaar geeft én mos tegenwerkt.
Bollen Knollen:
Knollen van zomerbloeiers die niet winterhard zijn moeten uit de grond en gedroogd worden, daarna kunnen ze droog en vorstvrij opgeslagen de winter door. Voorjaarsbollen worden nu juist geplant voor de lente, denk aan crocussen, tulpen, narcissen, hyacinten, blauwe druifjes en nog veel meer om kleur aan het voorjaar te geven.
Plant bloembollen vooral niet te diep, je moet planten en niet begraven! een simpele vuistregel is 1,5x de bolhoogte aan grond boven de bol. evt. afdekken met een beetje turfmolm om een isolerend jasje voor de winter te geven, dit alleen bij ietwat gevoelige bol/knol gewasjes (lees op de verpakking).
Gevoelige planten helpen in de winter:
Gevoelige tuinplanten een handje helpen de winter door te komen mag nu alvast, al blijf ik erbij PAK ZE NIET IN PLASTIC!
Als voorbeeld: sommige klimplanten zoals b.v. de passiebloem kunnen bevriezen. Gooi een hoopje afgevallen los blad tegen de onderkant van de klimplant aan en houdt het evt. op z’n plaats met wat stokjes en kippengaas. Dit hoopje isoleert de onderzijde van de plant en mochten de hoge delen bevriezen dan loopt hij in het voorjaar onderaan gewoon opnieuw uit. Los blad is luchtig en isoleert goed, Ook houdt het de zon van zwakke delen af die in de winter ook gewoon uitdroging kan veroorzaken.
Zet bladhoudende gevoelige planten liefst op een zonvrije plek, als het gaat tegen de gevel (die straalt altijd iets) vooral de ochtendzon is een oorzaak van problemen bij bladhouders zoals de Olijf en de Camelia. s’ochtends als de zon vroeg op de planten valt treed een snel temperatuursverschil op waardoor de planten vocht gaan verdampen. Wanneer hun pot is bevroren kan de plant geen vocht opnemen uit de bodem en kan hij verdrogen.
Kleinere bladhoudende planten die in de border staan kunnen afgedekt worden met takken van dennen (de oude kerstboom!) niet te dik, maar net genoeg om de zon eraf te houden en de lucht gewoon goed doorlaat. In de Alpenlanden is dit heel gewoon en werkt het prima, als het sneeuwt krijg je al snel een mooi isolerend dekentje.
Uw kuipplanten zoals b.v. de Oleander moeten rond september naar binnen alwaar ze de winter overblijven met minimale hoeveelheden water! per keer kleine beetjes water geven zodat de plant in rust geen wortelrot oploopt.
Ten slotte:
Om in de wintermaanden plezier van de vogels te hebben kunt u nu alvast beginnen met het ophangen van wat wintervoedsel waar veel soorten vogels graag op af komen.
Het is dan ook tijd om uw tuingereedschap te onderhouden, slijpen, oliëen en repareren zodat u in het voorjaar niet mis grijpt.
Heeft u nog tips en trucs die u zelf altijd toepast bij de Najaars/Winterbeurt Laat het ons weten! reageer hieronder.
Van Hoog tot Laag
Een tuin is van oorsprong een omheind stuk grond. Omheinen kan met muren, schuttingen en hekwerken, maar de mooiste en oudste manier is omheinen met een levende plantenhaag. Dat deden onze voorouders al in de prehistorie.
Nuttige hagen
Een veldje werd geruimd (zaaiklaar gemaakt) en in de randen liet men ondoordringbare (vaak stekelige) bomen en heesters dicht op elkaar groeien of men plantte die daar. Rond weiden voor rundvee gebeurde hetzelfde. Het vee kon er niet uit en grotere wilde dieren, zoals wolven en beren, kwamen er niet in. Ongetwijfeld heeft men toen ook genoten van bloeiende hagen en het vele leven (vogels, reptielen, amfibieën en kleine zoogdieren) dat zich in en om een haag vestigde. Al gauw werden hagen ook de apotheek voor hun bezitters, omdat veel haagplanten geneeskrachtige stoffen bevatten en er nog veel meer geneeskrachtige planten tussen en onder opschieten. De boerinnen van vroeger wisten daar alles van. En de vroegere boeren gebruikten takken en stammen uit de hagen als ‘geriefhout’ in hun bedrijf: voor het (in de lange winters) maken van gereedschappen, houtsnijwerk, het opknappen van huis en schuren en uiteraard als brandhout.
Oude hagen
Uit de middeleeuwen is uit sommige streken nog de regel bekend dat de (vaak meidoorn)hagen zo hoog moesten worden gesnoeid dat een man te paard er overheen kon kijken. Zo kon de landeigenaar zien wat zijn ‘horigen’ op de velden uitspookten. Knotbomen ontstonden door snoei (voor een periodieke oogst van stevige takken) boven de vraathoogte van het vee. Hoge hagen dien(d)en als wind- en in sommige streken ook als sneeuwkering. Lage haagjes van Buxus weerden konijnen uit beplante perken (dat wisten de oude Romeinen al). Prachtige, ambachtelijke technieken en speciaal gereedschap (o.a. een hiep, een soort bijltje) werden ontwikkeld om (de hier en daar nog steeds bestaande of nieuw gemaakte) vlechtheggen te maken. Beroemd zijn ook de zogenaamde Zeeuwse hagen met meidoorn, sleedoorn, wilde rozen enz. Een haag kan ‘los’ zijn (breed en versprongen geplant, vaak uitbundig bloeiend) of strak en architectonisch worden geschoren. Aan u de keus!
Prachtige hagen maken
Dat kan met heel veel goed snoeibare soorten bomen en heesters. We noemen er enkele: haagbeuk (Carpinus betulus) groeit dicht met sterke takken, maar verliest ’s winters zijn beukachtige blad. De beuk (Fagus sylvatica, met groen of rood blad) houdt dat blad prachtig goudbruin verkleurd, de hele winter aan tot het nieuwe blad verschijnt. De veldesdoorn of Spaanse aak (Acer campestre) met zijn handvormig gelobde blad is net zoals de vorige soorten ook geschikt voor hoge hagen en doet het goed in de schaduw (prachtige gele herfstkleur!). Buxus is er in veel soorten. Voor lage haagjes zijn cultivars van de soort B. sempervirens en dan vooral ‘ Suffruticosa’ het best geschikt. De venijnboom (Taxus) is een conifeer die zich strak laat snoeien. Er zijn soorten (T. baccata, T. × media) en cultivars voor hoge tot lage taxushagen.
Andere hagen
Levensbomen (Thuja) zijn prachtige haagconiferen met geschubd blad en verkrijgbaar in tal van loofkleuren: geel, groen, grijs enz. Hemlock- of scheerlingsdennen (Tsuga) zijn minder bekend als haagplant, maar diverse cultivars van deze coniferen met hun hangende toppen (‘Greenwood Lake’) lenen zich daar prima voor.
× Cupressocyparis leylandii is de bekende snel groeiende leyland-cipres. Olijfwilgen, o.a. de groenblijvende Elaeagnus × ebbingei, bloeien heerlijk geurig (deze soort wit in oktober-november) en ze kunnen uitstekend tegen zoute zeelucht. De vuurdoorn (Pyracantha) is ook groenblijvend, zeer stekelig, met witte bloemen en daarna massa’s (meestal oranje) bessen. De liguster (Ligustrum) kent iedereen als groenblijvende haagplant, maar veel minder bekend zijn bijv. de geelbladige (L. ovalifolium ‘Aureum’) en witbonte (‘Argenteum’) cultivars. De Laurierkers (Prunus laurocerasus ‘Caucasica’) kan uiteindelijk wel zo’n 3 m hoog worden, blijft de hele winter groen en bloeit in april- mei met witte, rechtopstaande bloempluimen.
Hagen planten
Voor de meeste soorten haagheesters kunt u bij jonge aanplant uitgaan van 5 planten per strekkende meter. Hoe kleiner de soort, des te meer planten. Bij Buxus kan dat oplopen tot 8 à 10 planten per strekkende meter. September is een goede periode om (met kluit geleverde) hagen te planten. Snoei loofsoorten direct na het planten (voor goede uitgroei), coniferen niet. Na het inplanten de eerste paar weken extra water geven.
Tuintips voor september
Uw tuinplanten nu niet meer mesten; ze moeten afharden voor de winter. Uitgebloeide zomerbloeiers verwijderen. Maak de vrijgekomen potten en bakken (met verse potgrond) klaar voor een leuke herfst- en winterbeplanting. Blijf maaien. Gevoelige kuipplanten al binnenzetten. Met kluit geleverde bomen, heesters en coniferen planten. Buxusranden vernieuwen. Ranken van klimplanten aanbinden/invlechten. Laatste keer hagen knippen.
Bron: PPH
Heerlijke belofte
Fruit oogsten uit eigen tuin is fantastisch en lekker. Dat geldt niet alleen voor allerlei verrukkelijke soorten bessen. Vooral ‘grootfruit’ dat aan bomen groeit, geeft erg veel voldoening. Denk aan appels en peren, maar ook aan kersen en pruimen, kweeperen en moerbeien, nectarines en abrikozen, en aan allerlei soorten noten. Ze geven heerlijke en overvloedige opbrengst die u vers kunt eten of verwerken. Verser en duurzamer fruit dan direct uit de tuin, is er niet.
Dat is ook aan de smaak duidelijk te merken. Er is zelfs niet veel ruimte voor nodig, want veel fruitboomsoorten en -rassen worden tegenwoordig ook op onderstammen gekweekt die de bomen klein houden. Ze groeien overal waar wat zon is, in gewone, goed gedraineerde tuingrond. Nog even en veel soorten bloeien weer uitbundig, meestal met roze of witte bloemen. Om geweldig van te genieten! Kies wat u wilt; (kwee)peren en appels Er is handfruit dat u direct van de boom kunt eten, bewaarfruit en vruchten die verwerkt willen worden.
De prachtige kweeperen (Cydonia oblonga) bijvoorbeeld zijn zo van de boom keihard, maar ze hebben een unieke smaak en geur Beroemd in tal van delicatessen uit het Middellandse-Zeegebied als jam en compote, in appelmoes en gebak. Kweepeer behoort tot de rozenfamilie (Rosaceae). Er zijn kweepeerrassen met een grote appel- of peervorm.
Bij appels ( Malus domestica) kent u het verschil tussen de honderden soorten handappels voor verse consumptie, bewaarappels die u lang kunt bewaren en moesappels. Maar er zijn ook zoete appels, met een hoog natuurlijk suikergehalte. Die laten zich heel goed drogen (voor tutti-frutti). Vooral oude rassen hebben vaak een unieke smaak.
Voor peren (Pyrus communis) geldt ongeveer hetzelfde. Daarvan bestaan hand- en stoofpeerrassen. Heel bijzonder, ook qua smaak en vanwege het wat ‘korrelige’ vruchtvlees, is de Nashi-peer van Japanse origine. Vroeg geplukt zijn de meeste perensoorten goed bewaarbaar. Dit zijn allemaal pitvruchten.
Steenvruchten
Er zijn ook steenvruchten. De ‘steen’ is de harde kern in de vrucht, bijvoorbeeld in kersen (Prunus avium), zure kersen of morellen (P. cerasus), pruimen en kwetsen (P. domestica), perziken (P. persica), nectarines (P. persica var. nucipersica) en abrikozen (P. armeniaca). U kent ze. Kersen- en pruimenbomen zijn bij ons volkomen winterhard. Perziken, nectarines en abrikozen staan liever wat meer beschut in de zon. Die zijn iets gevoeliger. Door de verandering van het klimaat de laatste jaren doen ze het hier echter steeds beter en zijn ze zeer de moeite waard.
Moerbei en notenbomen
Moerbeien bloeien in mei en rijpen in juli. In platte ‘dakvorm’ gesnoeide moerbeien zijn inmiddels heel geliefd Er bestaan twee hoofdsoorten: de witte moerbei (Morus alba) geeft wittig-roze vruchten (dit is de soort waar de zijderups op wordt gekweekt) of de zwarte moerbei (M. nigra), die geeft donkerpaarsrode vruchten. Moerbeivruchten smaken heerlijk friszoetig. Ze hebben een soort langgerekte braamvorm.
Notenbomen zijn er in tal van soorten: hazelaars (Corylus avellana), de lage meerstammige bomen of hoge struiken met de bekende in september oogstbare nootjes en de gele katjes in januari (ze zijn zelfsteriel, dus plant enkele rassen). Er zijn ook hazelaars met mooi roodbruin blad en rassen met korte, brede of grotere, langwerpige vruchten. De tamme kastanje (Castenea sativa) wordt een grote hoge boom. Een goed alternatief voor tuinen is de veel lager blijvende Chinese tamme kastanje (C. molissima) die ook een goede opbrengt geeft. De walnoot (Juglans regia ) wordt in veel gevallen ook een grote boom, maar er zijn zelfs ook struikvormen. Veel rassen hebben geen naam, maar een nummer. Alle in kuip of container gekweekte bomen zijn het hele jaar door plantbaar.Even opletten Winterharde vaste planten nu (ver)planten en eventueel delen.
Tuintips voor maart
Verwijder beschermingsmateriaal dat u eerder op en rond planten hebt aangebracht. Als het gras gaat groeien, begint ook het maaien. Maak terrassen en paden algvrij. U kunt nu haagplanten planten. Schoon de vasteplantenborder op. Geef al uw planten een goede basisbemesting (ook het gazon). Het gazon eventueel verticuteren en herstellen. Ventileer de kas als het buiten warm genoeg is. Verjongingssnoei bij hortensia’s toepassen. Potplanten zo nodig verpotten.
Bron: Colour your life
Vooral appel- en perenbomen, maar ook diverse pruimen en kersen en ook notenbomen geven veel meer vruchten als ze door stuifmeel van een ander ras dat in dezelfde periode bloeit, worden bestoven. Laat u bij uw rassenkeuze dus goed voorlichten over de beste combinaties Maar er zijn ook zelfbestuivers die geen ‘vreemd’ stuifmeel nodig hebben.
Februari, Groen en Geel
Heesters en vaste planten die in de winter en vroege lente bloeien, zijn uiterst welkom in de tuin. Het is een select gezelschap en als ze ook nog geuren zijn ze absoluut onmisbaar.
Hun bloemen komen het beste uit tegen een donkerder achtergrond: een groene haag, wintergroene heesters (sommige zijn zelf wintergroen), of een muur. Opvallend is dat gele tot oranje bloemen in deze tijd van het jaar sterk overheersen. Sommige zijn afgestemd op bestuiving door de wind en vormen wolken stuifmeel, andere moeten het hebben van bevruchting door al vroeg voedsel zoekende insecten en dat zijn vaak geurende bloemen.
Het is niet zo dat winter- en vroege voorjaarsbloeiers continu bloeien. Ze hebben allemaal eigen systemen om hun bloemen tegen vorst te beschermen. Tijdens de vorst stopt de bloei even. Als het daarna weer vorstvrij is (dat komt tijdens de wintermaanden regelmatig voor) bloeien ze direct weer uitbundig door. Met winterbloeiers is er volop kleur en geur!
Vroeg en geel bloeiende heesters
Corylopsis pauciflora
De schijnhazelaar (Corylopsis pauciflora) bloeit soms al in februari (tot april) met hangende trosjes lichtgele bloemen aan de nog kale takken. Het zijn tot 1,5 m hoog uitgroeiende, dichtvertakte struiken. Bij de gele kornoelje (Cornus mas, een schilderachtige grote struik of kleine boom tot 5 m. hoog) ontspruiten ze in honderden vrolijk gele boeketjes aan de takken.
De verschillende soorten en cultivars mahoniestruiken bloeien bijna allemaal geel in uitwaaierende toeven vol bloemen die soms 15-20 cm lang kunnen zijn (bij Mahonia bealei en de iets kleinere M. japonica) of nog langer (zelfs 40cm en sierlijk overhangend bij Mahonia x media) Ze geuren sterk en kruidig en deze struiken zijn wintergroen. In zachte winters kunnen sommige al in december bloeien, maar de meeste bloeien vanaf februari.
Mahonia aquifolium Apollo
De kronkelhazelaar (Corylus avellana ‘Contorta’) bloeit vanf februari met 3-6 cm lange lichtgele katjes aan de kale takken. Nog vrij onbekend is de staartaar (Stachyurus praecox) uit Japan, een prachtige to 2 m. hoge heester die in maart-april aan de nog kale takken bloeit met (heideachtige) gele klokjes in talloze 5-8 cm lange trosjes. Deze plant houdt van zure grond. De bekende Forsythia of Chinees klokje ( vooral cultivars van Forsythia x intermedia) is er in allerlei maten en gele bloeitinten. Ze bloeien in maart. De ranonkelstruik (Kerria japonica) bloeit iets later (april-mei). De bloemkleur is geel-oranje. Bij ‘Pleniflora’zijn de bloemen dicht gevuld.
Vroege vaste planten met gele bloemen
Een van de mooiste vroege bloeiers is het bekende hondstandras (Erytronium tuolumnese ‘Pagoda’), met grote lelieachtige bloemen (3-4 bij elkaar aan een stengel, maart-april, 25 cm hoog.) Het kleine, tapijtvormende speenkruid (Ranunculus ficaria) is inheems en bloeit in maart-mei met gele sterrenbloemen boven het glinsterend groene blad. Iedereen kent de voorjaarszonnebloem (Doronicum orientale); een van de mooiste is de gevuldbloemige, rijkbloeiende ‘Frülingspracht’ (maart-april). Een lichtgeel bloeiende smeerwortel (Symphytum grandiflorum) bloeit iets later. Cipreswolfsmelk (Euphorbia cyparissias) bloeit al vanaf maart met bloemen in schermen met daar omheen warmgele schutbladen.
TuinTips voor februari
Bessenstruiken snoeien. Appels en peren zo nodig nog begin februari snoeien. Top de twijgen van kruisbessen om aantasting door meeldauw tegen te gaan. U kunt ook al zomer- en herfstbloeiers snoeien. Snoei alleen tijdens vorstvrij weer. Tijdens ‘kale vorst’ wintergroene planten tegen de zon beschermen om uitdroging te voorkomen. Composthoop omzetten. Tijdens vorstvrij weer en als de grond niet is bevroren, kunt u bladverliezende bomen en struiken planten.